ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΗ ΑΧΡΙΔΟΣ ΚΑΤΑ ΨΕΥΔΟΜΑΚΕΔΟΝΩΝ

Κωνσταντίνος Χολέβας
Πολιτικός Επιστήμων

          Η διευρυμένη Σύνοδος της Σερβικής Ορθοδόξου Εκκλησίας ενέκρινε στις 26 Μαίου το τελικό κείμενο του Πατριαρχικού Τόμου για την αυτονομία της Αρχιεπισκοπής Αχρίδος, ο οποίος συντόμως θα υποβληθεί στο Οικουμενικό Πατριαρχείο και σε όλες τις Ορθόδοξες Εκκλησίες του κόσμου. Επικεφαλής της Αρχιεπισκοπής Αχρίδος θα είναι ο Μητροπολίτης Βελεσών και Παραβαρδαρίου Ιωάννης και θα έχει στην δικαιοδοσία του την γεωγραφική περιοχή του κράτους των Σκοπίων. Με τον τρόπο αυτό επιβεβαιώθηκε η απόφαση της Σερβικής Εκκλησίας του 1967, με την οποία διεκόπη η κοινωνία με τους κληρικούς, οι οποίοι προσεχώρησαν τότε στην αυτοαποκαλούμενη « Μακεδονική Ορθόδοξη Εκκλησία» .Η απόφαση αυτή τώρα επεκτείνεται και για τους πιστούς, οι οποίοι υποστηρίζουν την αποσχισθείσα Εκκλησία στην ΠΓΔΜ. Η όλη εξέλιξη προκάλεσε την έντονη αντίδραση της Σχισματικής Εκκλησίας των Σκοπίων και του Σκοπιανού Πρωθυπουργού Βλάντο Μπούτσκοφσκι.
         Επρόκειτο για γεγονός αναμενόμενο. Η δήθεν Μακεδονική Εκκλησία ήταν ένα κατασκεύασμα του Τίτο, ο οποίος απέσπασε πραξικοπηματικά τρεις Μητροπόλεις από το Σερβικό Πατριαρχείο το 1967. Ήταν η μοναδική περίπτωση στην Ιστορία που ένας άθεος κατασκεύασε …..Εκκλησία, για να στηρίξει το ιδεολόγημα του τεχνητού Μακεδονικού Έθνους. Μετά την ανακήρυξη ανεξαρτήτου κράτους στα Σκόπια το Οικουμενικό Πατριαρχείο και η Εκκλησία της Ελλάδος εξήγησαν στους Σκοπιανούς ότι η πορεία τους για επάνοδο στην κανονικότητα περνά μέσα από την συνεννόησή τους με το Σερβικό Πατριαρχείο, από το οποίο είχαν αποκοπεί. Παρά τις κατά διαστήματα προσεγγίσεις οι Σκοπιανοί Ιεράρχες -πιεζόμενοι και από την κυβέρνησή τους- αρνήθηκαν κάθε συνεννόηση. Προ τριών ετών ένας Σκοπιανός Επίσκοπος, ο Ιωάννης, διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ανακοίνωσε ότι δεν θέλει να παραμένει σχισματικός και εντάχθηκε στην Σερβική Ορθόδοξη Εκκλησία. Οι σκοπιανές αρχές τον εδίωξαν, τον δίκασαν, τον φυλάκισαν, ιδίως όταν είδαν ότι υπάρχει ποίμνιο που τον ακολουθεί. Τελικά από τις 26 Μαίου ο Ιωάννης αναγνωρίζεται από το Σερβικό Πατριαρχείο ως ο επικεφαλής μιας αυτόνομης Εκκλησίας, η οποία θα ονομάζεται Αρχιεπισκοπή Αχρίδος. Θα προσπαθήσει να πείσει το 1 εκατομμύριο Ορθοδόξων της ΠΓΔΜ να ενταχθούν σ΄αυτήν για να μη παραμένουν αποκομμένοι από την παγκόσμια Ορθοδοξία. Η υπόθεση παρουσιάζει ενδιαφέρον, επιφέρει πολιτικοδιπλωματικές επιπλοκές, έχει δυσκολίες, αλλά αποτελεί μία εξέλιξη θετική για τα ελληνικά συμφέροντα. Αξίζει να εξαγάγουμε κάποια συμπεράσματα από την όλη εξέλιξη:
           Συμπέρασμα πρώτον. Υπάρχουν και ευχάριστα νέα για τα ελληνικά δίκαια στο μακεδονικό. Για πρώτη φορά δημιουργείται ένας επίσημος θεσμός στον χώρο του σκοπιανού μορφώματος, ο οποίος δεν χρησιμοποιεί το όνομα Μακεδονία ή παράγωγά του. Η νέα εκκλησιαστική Αρχή, η οποία έχει τα εχέγγυα της κανονικότητος, ονομάζεται Αρχιεπισκοπή Αχρίδος. Χρησιμοποιεί το όνομα παλαιάς Βυζαντινής Αρχιεπισκοπής και αποτελεί ένα καλό προηγούμενο, το οποίο η ελληνική διπλωματία πρέπει να αξιοποιήσει. Γίνεται δε αποδεκτό το όνομα αυτό από ένα γηγενή Σκοπιανό Επίσκοπο, τον Γιοβάν – Ιωάννη και από σημαντικό αριθμό κληρικών, μοναχών και πιστών στην χώρα αυτή. Άρα δεν είναι συμπαγές το μέτωπο του μακεδονισμού. Υπάρχουν ρωγμές και μπορούν να γίνουν μεγαλύτερες αν ασκηθεί πίεση λογική και συστηματική. Μπροστά στο φάσμα του αλβανικού αλυτρωτισμού πολλοί « σλαβομακεδόνες» θα δεχόντουσαν να υποχωρήσουν στο θέμα του ονόματος. Όσο δε για τους πολυάριθμους Αλβανούς των Σκοπίων, αυτοί δεν έχουν λόγο να φανατίζονται για ένα όνομα που εκφράζει τον αντίπαλο σλαβικό εθνικισμό.
          Δεύτερο συμπέρασμα. Υπάρχει και η εκκλησιαστική διπλωματία, την οποία μερικές φορές υποτιμούμε. Η Ορθόδοξη Σερβική Εκκλησία τήρησε πιστά τους εκκλησιαστικούς κανόνες. Δεν είναι όμως τυχαίο το γεγονός ότι πολλοί από τους Σέρβους Ιεράρχες σπούδασαν στην Αθήνα με υποτροφίες που τους έδωσε προνοητικώς σκεπτομένη η Εκκλησία της Ελλάδος. Άλλωστε ο Σέρβος Πατριάρχης Παύλος δήλωσε το 1992 ότι « υπάρχει μόνο μία Μακεδονία και αυτή είναι η Ελληνική» !
        Τρίτο συμπέρασμα. Παρά την πτώση του κομμουνιστικού καθεστώτος η σκοπιανή κυβέρνηση συνεχίζει να χρησιμοποιεί την σχισματική « Μακεδονική Εκκλησία» για την προπαγάνδα της. Ο Πρωθυπουργός και το Υπουργείο Εξωτερικών ταυτίσθηκαν με την αντίδραση του σχισματικού Αρχιεπισκόπου Στεφάνου σε μία χώρα στην οποία υπάρχει χωρισμός Εκκλησίας και Κράτους! Αποφάσισαν μάλιστα την κοινή δράση Εκκλησίας και Κράτους για να επιτύχουν διεθνώς την αναγνώριση της σχισματικής Εκκλησίας. Παρ’όλα αυτά η Αρχιεπισκοπή Αχρίδος αλλάζει το τοπίο.

Κ.Χ. 31/5/2005